მეწამული

ეს პაპაჩემის ქვევრის ღვინოა,
მისი დიდი, მზითგამთბარი ხელებით დაწურული
და სააღდგომოდ, ჭიქას პურზე რომ წამოუქცევდა,
ერთი წვეთი ქათქათა სუფრას მეწამულ ვარდად დაემჩნეოდა,
ჩვენ კი ტუჩებს გვიღებავდა და გვჯეროდა, დევის სისხლს ვსვამდით,
დევის ძალა რომ გაგვჯდომოდა კნაჭა ფეხებში;

ეს დიდიპაპის ჩოხაა დიდბებიის ძველი სკივრიდან.
გაზაფხულზე, წვიმები რომ გადაივლიდა,
იმ სკივრის გახსნას სამი წყვილი თვალი ისე უდარაჯებდა,
რომ ხანდახან ამოსუნთქვაც ავიწყდებოდათ.
შეჯიბრი კი იმაზე იყო, ვინ პირველი დაინახავდა 
ატლასის შავ კაბებსა და ხელით ნაქარგი თავსაფრების თეთრი გროვიდან, 
უცებ როგორ ამოფრინდებოდა მეწამული ჩოხის კალთები,
თითქოს სკივრი სისხლით აივსოო,
თავსახურსაც გადაფარავდა და იატაკზე დაიღვრებოდა.

ეს ჩემი ძმის დროშაა,
წაგებული ომებიდან ნაანდერძალი,
”საქართველოს” ძახილით და სიმღერ-სიმღერით
სტუდენტების საფლავებზე რომ აფრიალებდა,
იქ სადაც აღარც საფლავი ჩანდა,
აღარც ტაძარი და არც იმათი გვარ-სახელები,
მაგრამ ისევ და ისევ იქ იღვრებოდა სამსხვერპლო სისხლი.

ეს პირველი ყვავილია,
ზამთრის პირას ჩემს ქალაქში რომ გამოჩნდება
გლეხის ბიჭის ალალი ღიმილით
და შეყვარებულ ბიჭებსაც რომ აიყოლიებს.
დღის ბოლოს კი,
გულზე მიკრული ყოჩივარდებით  ვბრუნდებოდი სახლში
და ფაიფურის ლარნაკებში ვანაწილებდი.

ეს ღვთისმშობლის თავმანდილია
შუასაუკუნეების გაცრეცილი ფრესკიდან,
მისი ასლი კი ნათლობის მერე ჩემს საწოლთან ჰკიდია
და  სიკეთის მადლით მამხნევებს,
ვიცი, ავსული ვერასოდეს გამეკარება.

ეს შორს მიმავალი მზეა,
ჩემი მარად აღმოსავლური ქალაქის თავზე
ნარის ციხეს რომ გადმოხედავს,
ვიდრე მთის წვერებს გაუყვებოდეს.

და მე ამ ფერს ჯავშანივით მოვირგებ ტანზე
რადგან  ასე უფრო ძნელი  ვიქნები ჩასაყლაპად
(იოლად ვერ დავიღეჭები),
უფრო რთული  -  დასამტვრევად
(ძალისხმევად იქნებ არც ვღირდე),
უფრო სახათაბალო   -  გასასრესად
(ურტყამ, ურტყამ და ფეხებს მაინც ასავსავებს)... 

შენ შემხედავ და იტყვი:
გონიერ ქალს მეწამული ტანსაცმელი აღარ შეჰფერის,
გიუბრალოებს იმიჯს და სტატუსს,
რად ეძებ ჯავშანს? იყავი ღია, როგორც მდინარე
და მიმღები - როგორც სარკე ანარეკლების,
გაახილე თვალები ფართოდ,
შემოუშვი ახალი ფერი,
მოიშორე ჩოხაც და დროშაც,
გაშალე მკლავი, შემოიცვი ჭრელი სამოსი,
გაზაფხულობით გაგახარებს ყველა ყვავილი,
და შეგიღებავს ტუჩებს კიდევ ბევრი სასმელი,
რად ხარ ასე შეკუმშული ლოკოკინას ნიჟარასავით?
გაშალე ფეხები,
თამამად, ფართოდ,  მწყობრად,
გადააბიჯე...     

© Bela Chekurishvili
Extraído de: სიშიშვლის დეტექტორი
Tbilisi: ინტელექტი, 2017
Produção de áudio: Haus für Poesie, 2018

Purpurrot

Das ist der Wein aus der Amphore meines Großvaters,
gekeltert mit den großen, sonnenwarmen Händen.
Und wenn er zum Osterfest, wie er zu tun pflegte,
aus seinem Weinglas ein paar Tropfen auf das Brot vergoss,
fiel auch ein Tropfen auf das weiße Tischtuch
und bildete dort eine Purpurrose.
Uns aber färbte er die Lippen, und wir glaubten,
dass wir das Blut des Märchenriesen tranken
und unsere dünnen Beine
wurden davon groß und stark.

Das ist die Tschokha* meines Urgroßvaters
aus dem alten Schrankkoffer der Urgroßmutter.
Und jedes Frühjahr, nach der Regenzeit,
da warteten drei Augenpaare
auf das Öffnen dieses Koffers
und hielten ganz gespannt den Atem an.
Und man stritt sich darum, wer als erster sähe,
wie aus dem Haufen schwarzer Atlaskleider
und handgestickter weißer Kopftücher
die purpurroten Tschokha-Schöße flogen,
den Kofferdeckel überquollen
und nach und nach zu Boden glitten,
als sei der Koffer voller Blut.

Das ist die Fahne meines Bruders,
Vermächtnis der Gefallenen von Anfang des Jahrhunderts,
die er mit Georgien-Rufen und Gesängen
über Studentengräbern flattern ließ, am Ende des Jahrhunderts,
wenn auch kein Grab zu sehen war,
kein Namenszug und keine Kathedrale,
doch wollte man die Jugendlichen unbedingt an dieser Stelle opfern.

Das hier ist die erste Blume,
die zusammen mit dem Lächeln
eines scheuen Bauernjungen
zu Winteranfang in der Stadt erscheint
und die andern Jungen ansteckt.
Und am Ende meines Tages
hatte ich die Schultasche
prallgefüllt mit den Zyklamen
und verteilte sie in Vasen.

Das hier ist der Mantel der Madonna
aus einem mittelalterlichen Fresko,
dessen Abbildung seit meiner Taufe
über meinem Bette hängt
und mich in seiner Güte unterweist,
dass kein böser Geist
mich je bedrängt.
Das ist die Sonne, versteckt in den Wolken,
wie sie man sie für einen Augenblick
über dem Gipfel des Berges sieht
hoch über meiner Stadt, die ewig morgenländisch bleibt,
bevor die Sonne in den Wolken weiterzieht.

Ich passe diese Farbe wie ein Kettenhemd
an meinen Körper an,
weil sie so schwer zu schlucken ist
und mich so sicher keiner kauen kann.
Und noch viel weniger kann man mich brechen,
falls man sich diese Mühe mit mir machen wollte,
es könnte dann sogar gefährlich werden,
wenn man auf mich einschlägt
und sich meine Beine
nur immer wieder schwach bewegen…

Du wirst mich ansehen und sagen:
Purpurrot, das trägt doch heute niemand mehr,
dazu kann man einer Frau nicht raten,
das ist nicht gut fürs Image, und es senkt den Status.
Warum ein Kettenhemd? Mach dich mal locker,
sei wie ein Fluss, sei einflussoffen,
so wie ein Spiegel es für Bilder ist.
Mach mal die Augen auf
und geh zur Farbberatung,
schmeiß doch die Tschokha und die Fahne weg,
breite die Arme aus,
zieh Buntes an:
im Frühling lass die Blumen um dich werben,
lass dir von vielen Drinks die Lippen färben –
was ziehst du dich denn so zusammen
in deinem Schneckenhaus?
Mach einen Schnitt,
geh einfach weiter,
und dann sei bitte immer heiter.


* männliche Tracht

Aus dem Georgischen von Norbert Hummelt
Interlinearübersetzungen: Tengiz Khachapuridze
Aus: Wir, die Apfelbäume. Gedichte (Verlag Das Wunderhorn 2016)