Neerav Patel 
Translator

on Lyrikline: 4 poems translated

from: goudjarâtî, allemand to: anglais, goudjarâtî

Original

Translation

ફૂલવાડો

goudjarâtî | Neerav Patel

ફરમાન હોય તો માથાભેર, 
ફૂલોને કાંઈ બીજું કહીશું 
મહેંક કાંઈ થોડી મરી જવાની છે?
અને આમને ફૂલ કહીશું 
ગંધ કાંઈ થોડી જવાની છે? 

ગામ હોય ત્યાં ફૂલવાડો તો હોય. 

આ ફૂલો સદીઓથી અંધકારમાં સબડતાં હતાં.
કદીક ચાંદની રાત મળે તો પોયણાંની જેમ પાંગરતાં,
કદીક રાતરાણીની જેમ છૂપાંછૂપાં સુવાસ રેલાવતાં,
કદીક લજામણીની જેમ મૂગાંમૂગાં રડતાં.

પણ આ સદીના સૂરજે સહેજ રહેમ નજર કરી 
કે માંડયાં ટપોટપ ખીલવા.
રંગ તો એવા કાઢે કે પતંગિયાનેય પ્રેમમાં પાડે,
સુગંધ તો એવી છેડે કે મધમાખીય ડંખ ભૂલે. 

બધે ફરી વળી છે આ વગડાઉ ફૂલોફોરમ : 
સંસદમાં, સચિવાલયમાં, સ્કૂલો-કોલેજોમાં. 
જાણે એમના ઉચ્છવાસથી જ છે 
પ્રદૂષિત પર્યાવરણ બધું. 
ગામ હોય ત્યાં ફૂલવાડો હોય 
એ તો સમજ્યા,
પણ હવે ઝાઝો નહીં જીરાવાય આ ફૂલફજેતો. 

રાષ્ટ્રપતિના મોગલ ગાર્ડનમાં ભલે મહાલે આ ફૂલો 
પણ આ ફૂલો નાથદ્વારામાં તો નહીં જ,
ગાંધીજીએ છો માથે ચઢાવ્યાં એમને.
કાચરી કાઢો, મસળી કાઢો 
આ અસ્પૃશ્ય ફૂલોને. 

પણ ફૂલો વગર પૂજા કેમ કરશું? 
મનોરથના હિંડોળા કેમ ભરશું? 
ભદ્ર પેટદેવને કેમ રીઝવશુ? 

આ ફૂલોના પમરાટથી તો પુલકિત છે
આપણાં પાયખાનાં જેવાં જીવન. 
આ તો પારિજાત છે પૃથ્વીનાં,
રેશમણાં કીડાની જેમ
ખૂબ જતનથી ઉછેરવો પડશે આ ફૂલવાડો
ગામેગામ ને શહેરેશહેર.

એટલે સરકાર મા-બાપનું ફરમાન હોય તો માથાભર -- 
ફૂલોને કાંઈ બીજું કહીશું 
મહેંક થોડી મરી જવાની છે?
અને આમને ફૂલો કહીશું 
ગંધ કાંઈ થોડી જવાની છે? 

ગામ હોય ત્યાં ફૂલવાડો તો હોય.

© Neerav Patel
Audio production: Goethe Institut, 2015

Ostracized flowers

anglais

if that’s the order, we bow our heads in obedience : 
we will call flowers by any other name, will their fragrance die?
and will call these denizens flowers, will their stench go?

the old saying may turn only subtler : 
where there is a village, there is a phoolwado, a colony of flowers.
these flowers remained shut and shrunk in dark centuries. 
if they got full moon night by chance, they bloomed like lilies.
sometimes spread fragrance like ratrani buds, 
sometimes would sob silently like the flower of nargis. 
no sooner did the benign sun of this century
begin to shine upon them but
than they began blooming and blushing : 
with such colors, that even butterflies would fall in love with them.
with such fragrance, that even honeybees would forget to sting them.

everywhere roams the fragrance of these rustic flowers : 
in parliament, secretariat, schools and colleges !
as if their eerie exhalation has
engulfed the entire environment.

that where there is a village, there is a phoolwado, a colony of flowers, 
we know and we respect our forefathers’ wisdom. 
but we can no longer tolerate this temerity and tamasha of these flowers.
let them enjoy loitering in the President's Moghul garden.
but no, they cannot enter the holy precincts of Nathdwara.
let Gandhi put them on his head as pious flowers, if he so wishes.

ah, trample them, crush them,
these untouchable, filthy flowers.

but how will we offer pooja without flowers?
how will we decorate the swings of Lord’s manorath? 
how will we pacify our gluttonous goddess, the big belly?

with the blooming labours of these flowers,
aromatic become our latrine-like lives.
these are the heavenly flowers, the parijats of our planet.
that’s why we shall have to nurture 
every colony of these flowers
in every village, and every city
as we nourish silkworms on the shetur plants.

if the government maibaap orders, we kneel down before you :
we will call flowers by any other name.
will the fragrance die?
and we will call these dalit denizens flowers instead. 
will the stench go?

Translation: Neerav Patel

મારો શામળિયો

goudjarâtî | Neerav Patel

મારા શામળિયે મારી હૂંડી પૂરી –
નીકર ગગલીનું આણું શેં નેકળત?
ચાવંડાની બાધા ફળી 
ને જવાનજોધ ગરાહણી ફાટી પડી...
એની ઠાઠડીએ ઓઢાડ્યું રાતું ગવન!
રાતીચોળ ચેહ બળે
ને આકડાના છોડે રાતું ગવન લહેરાય! 

ગગલીની માં તો 
જે મલકાય, જે મલકાય, મારી હાહુ...
બસ, ડાઘુઓની પૂંઠ ફરે કે 
ધોડું હડડ મસાણે

મારો ભંગિયાનોય બેલી ભગવાન! 

© Neerav Patel
Audio production: Goethe Institut, 2015

My Lord

anglais

my lord Shamaliyo honored my hundi --
how would we get Gagli’s gavan,
the bridal sari otherwise
and give her grand send off ?

my vow to our clan-deity Chavanda bore fruit
and the young high caste garasani died.

they draped her corpse with a shroud of red gavan.
flames of her pyre are burning crimson red
and the red gavan is waving at the akda bush !
Gagli’s mother is smiling bitchy black!

let the corpse-bearers and mourners turn their backs
and i shall run to the funeral ghat.

my lord honored my hundi.
the lord of us untouchables. 

___

( hundi : a kind of a promissory note/ cheque. as the legend goes, penniless Nagar Brahmin saint-poet Narsinh Mehta was granted favor by Lord Krishna, honoring his hundi,) 

Translation: Neerav Patel

[MOMBASA ISLAND, ZWEITER JULI, MEINE LIEBSTE]

allemand | Thomas Kunst

MOMBASA ISLAND, ZWEITER JULI, MEINE LIEBSTE
Yasmouni, arbeite hier seit gestern als
Entwicklungshelfer, brauche Ablenkung, bevor ich
Endlich wieder was mit einer Frau
Anfange, zuviel Freundschaft zuletzt immer und
Zuwenig Liebe, es ist immer das
Gleiche, bemühe ich mich um
Eine, geht sie am Rand von Sachsen
Schlittschuh laufen, beachte ich sie
Kaum, sind wir ein Paar, ich fahre
Medikamente und Tee nach Tansania und
Ins Landesinnere, da mein Zimmer direkt
Am Tiefseehafen von Kilindini Harbour
Liegt, kann ich keine Nacht schlafen, ständig
Muß ich mit anhören, wie Datteln, Trockenfische
Und Truhen verladen werden, dabei wollte ich
Doch nie nach Afrika, Rimbaud wollte dorthin, ich
Nie, überall Müll und Gemüse, Tücher, Schlangen
Und Ratten, Ratten und Schlangen, die
Garstige Trockenheit an den Wellen der Bleche, die
Barfrau im La Marina kommt aus Trondheim, auch nicht
Gerade um die Ecke, ihre Augen, ihre Haare, ihre
Schultern, theologische Vollkommenheitsbeweise
Zugunsten von Sehnsucht und Toblerone, ihre Art, nie
Mehr Fleisch anzurühren, macht aus mir einen glücklichen
Idioten, ich weiß schon gar nicht mehr, warum ich
Dir das alles schreibe, wenn du keinen Kontakt willst,
Im La Marina, mußt du dich aus allem raushalten und
Stundenlang Erdnüsse kauen, könntest du
Den Ring vom kleinen Finger an der rechten Hand
Bitte einen Finger weiter vorn tragen, davon wird dein
Innenleben heller, deine Seele
Bindungsfähiger, die letzte Nacht habe ich
An einem Container gelehnt, weil ich dachte, er
Macht nicht mehr lange, mit der Stirn und den Händen
An der versprengten Etüde eines Containers,
An den Rippen, an den Klippen eines
Sich nie mehr vom Festland loseisenden
Containers, das ist Afrika, wieviele Haare
Man in den Jahren verliert, erkennt man am
Ehesten nach Umzügen, Garantien der
Ausgekratztheit, die Flusen, die Wüste, der
Staub, dürres, regalloses, inwendiges Gras, mit einem
Hang zu gar keinem Gras, im Herzen des Landes, eine
Frau, die Gott geschickt hat, auf einem Fahrrad mit
Korb, einem Einkaufskorb, einem Einkaufskorb,
Halluzinationen, Erschütterungen, Stotterei, die
Mängel einer vergeblichen Vertrautheit, ihre
Hände nur mit einer Schachtel
Erdbeeren bekleidet, nur ihre Hände, der Rest
Spielt keine Rolle mehr, das ist Afrika, warum ich
Dir das alles schreibe, du bist vielleicht gut, ich brauche
Afrika, bevor ich endlich wieder was mit einer
Frau anfange, einer Frau, die mich selbst
In der Öffentlichkeit monströser Basare und Bibliotheken
In einer schwarzen Badestola in den Wahnsinn
Treibt, und das tust du, du
Glaubst doch wohl nicht wirklich, daß ich
Hierbleibe, nach all den Jahren der Idiotie, der
Leichtsinnigkeit, der Mitschuld und des
Verstandes.

© Thomas Kunst
Audio production: Goethe Institut, 2015

મોમ્બાસા ટાપુ, જી જુલાઇ

goudjarâtî

મારી વહાલી યાસ્મૌની, 
ગઈ કાલથી જ હું અહી સહાય કર્મચારી તરીકે જોડાયો છુ.
સ્ત્રી સાથે જોડાવા હવે મને કશા વિક્ષેપની જરૂર વર્તાય છે. 
હમેશા આવું જ બન્યું છે : 
કે ખૂબ મજાની મૈત્રી 
પણ પ્રેમ તો લગીરેક જ. 
હું જેનાથી આકર્ષાયો 
તે તો ઑ જાય સેકસોનીની સરહદે આઈસ સ્કેટિંગ કરતી ... 
પછી તો અમે યુગલ બન્યાં ! 
હું દવાઓ અને ચા લઈને 
ટાંન્ઝાનિયાના અંદરુની ઇલકાની સફરે જાઉં છુ. 
મારો ઓરડો ઊંડા સમુદ્રના કાઠે આવેલા કાલિંદીની બંદર સામે છે, 
હું ઊંઘી નથી શકતો, 
વહાણોમાં પટારા, ખજૂર અને માછલીઓ 
લાદતા મજૂરોના સતત શોરબકોરથી.
હું તો ક્યાં આવવા માગતો હતો આફ્રિકા, 
કવિ રિમ્બો ભલે આવ્યા હોય, હું તો નહીં જ. 
જ્યાં ત્યાં ગંદકીના ઢગ, સડેલા શાકભાજી
ચીંથરાં, સાપ ને ઉંદરડા.
લા મરિનાની બાર-લેડી ટ્રોંડનહેમની છે, 
એ પણ નજીકના ગામની તો ન જ કહેવાય. 
એની આંખો, એના વાળ, એના ખભા, એનું સર્વાંગી સૌંદર્ય ! 
એ માંસને તો સ્પર્શ પણ નથી કરતી. 
સ્વિઝ ચોકલેટની મારી ઝંખનાની જેમ 
એ મને ખુશી ખુશી મૂરખ બનાવે છે ! 
પણ મને એ જ ખબર નથી પડતી 
કે હું આ બધુ તને શા માટે લખું છુ, 
જો કશો સંપર્ક જ ન રહેવાનો હોય તો ? 
લા મરિનાથી તો તારે દૂર જ રહેવું છે, 
કલાકો લગી શીંગ ખાવામાં વ્યસ્ત. 
હવે મહેરબાની કરીને તારી વીંટીને અનામિકા પર પહેર, 
તારું અંતર ઉજ્જવળ થશે,
તારો આત્મા સંબંધ માટે સમર્પિત થશે. 
ગઈ રાત્રે હું કન્ટેનરની ધારે માથું ટેકવીને ઊભો ઉદાસ. 
મારી જેમ તે પણ આ ભૂખંડથી છૂટું ના થઈ શકે. 
આ છે આફ્રિકા, જેને તું જાણે છે. 
કેટલા બધા વાળ ખરી પડે છે હરેક ઘરબદલાને ટાણે,
તે હવે સમજાય છે મને ! 
એ ઘાસ., એ ધૂળરજોટી 
અને હવે જ્યાં ઘાસ વગર કોરું ધાકોર છે રણ સમું ! 
ભ્રમણાઓ, કંપનો ને આશ્ચર્યો ! 
કશી સાર્થકતા વિનાનો આ ઘરોબો : 
એના હાથમાં છે સ્ટ્રોબેરીની છાબડી, 
કેવળ એના હાથ જ દેખાય છે મને, બીજુ કશું નહીં, 
કશાની કામના નથી મને. 
આ છે આફ્રિકા ! 
મને એ જ નથી સમજાતું 
કે હું આ બધુ તને શા માટે લખું છુ ? 
તું તો કદાચ મજામાં હો, 
પણ મારે આફ્રિકાની જરૂર છે. 
કે જે થકી હું સ્ત્રી સાથે કશુક પુન: શરૂ કરી શકું. 
એ સ્ત્રી સાથે કે જે બજારોમાં અને પુસ્તકલાયોની જાહેર જગાઓમાં 
કાળાં વસ્ત્રો પરિધાન કરી ફરે છે ને મને પાગલ કરે છે.
તે તું જ છે. 
શું તું માને છે કે આટલા વર્ષોના વેવલા પાગલપન પછી 
હું અહી રહી શકીશ ? 
મારી મૂર્ખામીઓ, આપણો અપરાધબોધ, આપણી સમજ... 

Translated into Gujarati by Neerav Patel

A result of the project Poets Translating Poets. Versschmuggel mit Südasien, organised in 2015 by the Goethe Institute in collaboration with Literaturwerkstatt Berlin

tod einer maus

allemand | Ulrike Draesner

rauheit des halses nur kleines falken &
schlagen sahen ruckenden auges (in
der erinnerung) hielten schon auf
(die hände) eine feldmaus dem räuber
entkommen in ihrem süßen felligen braun
die rührenden bewegungen sahen (maus-ich)
des mäuschens eifrigkeit und hingabe wie
es schutz suchte zuflucht sich drehte tanzte
bis wir tröstend auf es herabblickten über
der kleinen pfütze in die es sich gelegt
abgelegt mit der ergebenshut des sterbenden
tiers sich gebettet. wie konnte es sein dass wir
nichts verstanden weder ihr ende noch uns
in die augen sahen es war der hochzeitstag
den wir nicht feierten vergaßen bereuten
es war endlich und vorbei
so haarig so süß und so starr

© 2014 Luchterhand Literaturverlag, München in der Verlagsgruppe Random House GmbH
from: Subsong. Gedichte
München: Luchterhand Literaturverlag, 2014
Audio production: Literaturwerkstatt Berlin, 2014

ઉંદરનું મોત

goudjarâtî

એનું નાનકડું ગળું ઘવાયેલું
બાજના ક્રૂર પંજાથી.
તેમણે બેઉએ જોયું આઘાતભરી આંખે.
તેને યાદ આવ્યું :
બેઉએ હાથ લંબાવ્યા હતા તેના તરફ...
હાશ, પેલા ઉઠાવગીરના પંજામાંથી ભુખરો ઉંદર છૂટી તો ગયો!
હાલત છે  દયાજનક ને એ ખાય છે લથડીયા
(હું...ઉં... ઉંદર)
પણ ઉંદરે જાણે એની દશા સ્વીકારી લીધી હતી,
એ શરણ શોધતો હતો
મરણોન્મુખ નર્તન કરતાં કરતાં.
અમે ઉપરથી જોઈ રહ્યા છીએ એને દીલાસાભરી આંખે :
એ પડ્યો છે નાના ખાબોચિયામાં.
અંતે એ એના ભાગ્યના શરણે ગયો શાલિનતાથી.
અમે ન તો આંખમાં આંખ મેળવી શક્યાં,
ન કશું સમજી શક્યાં :
ન તો અમે જોઈ શક્યાં એનો અંત
ન અમે જોઈ શક્યાં અમારા સંબંધનો અંત.
એ અમારી લગ્નતિથિ હતી,
પણ જાણે અમે ડોળ કર્યો એના વિસ્મરણનો.
અમે એની ઉજવણી ન કરી.
આ હતો અંત, આ હતો નિશ્ચિત અંત :
મૃત્યુ, મૂંઝવણો અને મીઠાશો.           

અનુવાદ : નીરવ પટેલ
Translated into Gujarati by Neerav Patel
A result of the project Poets Translating Poets. Versschmuggel mit Südasien, organised in 2015 by the Goethe Institute